Trong thi công hệ thống cấp thoát nước, dán ống nhựa tưởng chừng là công việc đơn giản, ai cũng có thể làm. Tuy nhiên, trên thực tế, rất nhiều sự cố rò rỉ, bục mối nối, thấm nước âm tường lại bắt nguồn từ những sai lầm cực kỳ cơ bản, đặc biệt là khi dán ống nhựa trong môi trường ẩm ướt.
Trời mưa, nền nhà còn ướt, đường ống chưa xả hết nước, khu vực thi công ẩm thấp… tất cả đều là những “điều kiện lý tưởng” để mối dán thất bại. Điều nguy hiểm là sự cố không xảy ra ngay, mà thường xuất hiện sau vài ngày, vài tuần, thậm chí vài tháng, khi công trình đã hoàn thiện.
Bài viết này sẽ chỉ ra những sai lầm chết người khi dán ống nhựa trong môi trường ẩm ướt, phân tích nguyên nhân và đưa ra giải pháp đúng kỹ thuật để tránh mất tiền, mất công và mất uy tín.
Vì sao môi trường ẩm ướt là “kẻ thù” của mối dán ống nhựa?
Để hiểu rõ sai lầm, trước tiên cần hiểu cơ chế hoạt động của keo dán ống nhựa.
Keo dán ống nhựa (uPVC, PVC, CPVC…) không phải là keo dán thông thường. Khi bôi keo, dung môi trong keo sẽ làm mềm bề mặt ống và phụ kiện, giúp hai bề mặt hòa tan – liên kết – đóng rắn thành một khối gần như liền mạch.
Điều kiện tiên quyết để quá trình này diễn ra thành công là:
Bề mặt ống khô ráo
Không có nước, hơi ẩm hoặc tạp chất ngăn cách
Trong môi trường ẩm ướt:
Nước tạo thành màng chắn giữa keo và nhựa
Keo không “ăn” vào bề mặt
Liên kết hóa học bị phá vỡ hoặc hình thành rất yếu
Kết quả là mối dán nhìn thì kín, nhưng thực chất rất dễ bung, rò rỉ khi có áp lực.
Sai lầm #1: Dán ống khi bên trong vẫn còn nước hoặc hơi nước
Đây là sai lầm phổ biến nhất, đặc biệt khi sửa chữa nhanh hoặc thi công gấp.
Tình huống thường gặp
Không xả hết nước trong đường ống
Ống đặt thấp, nước đọng ở đáy
Bên trong ống có hơi nước do chênh lệch nhiệt độ
Chỉ cần một lượng nước rất nhỏ bên trong ống cũng đủ khiến keo không liên kết hoàn toàn.
Hậu quả
Keo bị loãng, trôi, không bám đều
Mối dán chỉ dính bề mặt, không ăn sâu
Sau vài ngày vận hành, áp lực nước làm mối nối rỉ nước hoặc bung hoàn toàn
Nhiều thợ chủ quan vì thử nước ban đầu không thấy rò, nhưng sau một thời gian mới “lộ bệnh”.
Sai lầm #2: Không lau khô bề mặt ống và phụ kiện trước khi bôi keo
Nhiều người nghĩ:
“Ống nhìn khô rồi, không cần lau cũng được.”
Thực tế, chỉ một lớp ẩm mỏng bằng sương trên bề mặt cũng đủ gây ra vấn đề.
Những nguyên nhân khiến bề mặt ống bị ẩm
Trời nồm, độ ẩm không khí cao
Ống để ngoài trời mưa
Tay ướt khi cầm ống
Ống mới cắt xong, còn nước rửa
Hậu quả
Keo không tiếp xúc trực tiếp với nhựa
Liên kết yếu, dễ hở chân keo
Mối dán xuống cấp nhanh theo thời gian
Keo nhiều không cứu được mối dán ướt. Sai từ gốc thì càng bôi nhiều càng hỏng.
Sai lầm #3: Dùng keo dán không phù hợp cho môi trường ẩm
Không phải loại keo nào cũng giống nhau.
Hiểu lầm thường gặp
“Keo nào dán ống cũng được”
“Keo nhanh khô thì tốt”
“Keo rẻ, dùng tạm cho tiết kiệm”
Thực tế
Keo kém chất lượng rất nhạy cảm với độ ẩm
Keo nhanh khô chưa chắc đã đóng rắn tốt
Keo không phù hợp vật liệu (PVC – CPVC) sẽ giảm độ bền mối dán
Trong môi trường ẩm, keo rẻ tiền dễ:
Khô bề mặt nhưng rỗng bên trong
Bong keo khi gặp áp lực hoặc rung lắc
Sai lầm #4: Đóng nước và vận hành hệ thống quá sớm
Đây là lỗi rất nguy hiểm nhưng ít người để ý.
Hiểu sai phổ biến
Keo khô bề mặt = dùng được ngay
Sờ không dính tay là ổn
Thực tế kỹ thuật
Keo có thời gian khô bề mặt và thời gian đóng rắn hoàn toàn
Trong môi trường ẩm, thời gian đóng rắn lâu hơn bình thường
Nếu cấp nước sớm:
Áp lực nước phá vỡ liên kết đang hình thành
Mối dán yếu dần, không hỏng ngay nhưng sẽ rò rỉ sau đó
Sai lầm #5: Thi công khi thời tiết không phù hợp
Thời tiết ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng mối dán.
Những điều kiện không nên dán ống
Trời mưa
Trời nồm ẩm
Độ ẩm không khí cao
Nhiệt độ thấp kéo dài
Dấu hiệu keo “không ăn”
Keo lâu khô
Mối dán có màu đục bất thường
Có mùi dung môi kéo dài
Dễ xoay ống sau khi dán
Hậu quả thực tế khi dán ống nhựa sai cách trong môi trường ẩm
Rò rỉ âm tường, âm sàn
Thấm nước, bong gạch, mốc tường
Phải đục phá để sửa chữa
Chi phí sửa gấp 5–10 lần ban đầu
Mất uy tín thợ, mất niềm tin khách hàng
Một mối dán lỗi có thể phá hỏng cả công trình.
Cách dán ống nhựa đúng kỹ thuật trong môi trường ẩm
Bước 1: Xả sạch nước trong đường ống
Đảm bảo ống khô hoàn toàn cả trong lẫn ngoài
Bước 2: Lau khô bề mặt ống và phụ kiện
Dùng khăn khô, giấy sạch
Không dùng giẻ ẩm
Bước 3: Sử dụng keo dán chất lượng, phù hợp vật liệu
Ưu tiên keo chính hãng, có thông số rõ ràng
Bước 4: Dán đúng kỹ thuật
Bôi keo đều cả ống và phụ kiện
Cắm dứt khoát, xoay nhẹ 1/4 vòng
Giữ cố định vài chục giây
Bước 5: Chờ đủ thời gian đóng rắn
Ít nhất 2–4 giờ (tùy loại keo và điều kiện)
Tốt nhất chờ 12–24 giờ trước khi cấp nước áp lực
Khi nào nên thay thế giải pháp khác thay vì dán keo?
Trong môi trường quá ẩm hoặc cần tháo lắp:
Dùng rắc co
Kết nối ren
Kết nối mặt bích
Những giải pháp này an toàn và bền hơn trong điều kiện khó thi công.
Kết luận
Dán ống nhựa trong môi trường ẩm ướt không sai, nhưng làm sai kỹ thuật thì hậu quả rất nặng. Hầu hết sự cố đều bắt nguồn từ:
Chủ quan
Tiết kiệm sai chỗ
Làm nhanh cho xong
Hãy nhớ: Một mối dán đúng kỹ thuật chỉ tốn thêm vài phút, nhưng có thể giúp công trình bền hàng chục năm.
